کارخانه سور فرانسه

کارخانه سور فرانسه

Sevres Factory

     مترجم : آیت قاسمی

در سال ۱۷۱۰میلادی کارخانه ای درشهر میسن آلمان شروع به تهیه ظروف چینی کردو اروپا را به شگفتی واداشت.زمانیکه کارگاه سور بنا شد سرامیک سازان فرانسوی مجبور شدند خود را با ساختن جانشین ظروف عالی چینی قانع سازند بعد در سال ۱۷۶۹  کائولین در نزدیکی منطقه لی ماژ واقع در جنوب شرقی فرانسه کشف شد.افسانه مشهوری حکایت بر این دارد که ماده مذکور به وسیله مادام دارنه همسر پزشک قریه پیدا شد مادام دارنه برحسب اتفاق به این گل معدنی دست یافت و چون آن را چرب و سفید و صابونی و برای تمیز کردن و لباس شویی مناسب یافت شادمانه آن را به شوهرش ارائه کرد و این پزشک شیمی دان را از ماده سفید آگاه کرد.

با کشف این گل ظرف چینی ساخته شد و سه سال بعد لوئی پانزدهم توانست ظروف چینی ساخت سور را به عنوان هدیه برای امپراتور چین بفرستد.

امروزه کارخانه صنعتی چینی سازی  سور با همان هیبت سابق در بنای عظیمی که به وسیله ناپلئون بنا گردیده قرار دارد.

با وجود پیشرفت صنعتی و پیدایش وسائل مدرن به غیر از کوره های مخصوص پختن خمیر ظروف چینی که با گاز  پروپان کار می کنند ماشین آلات تازه ای در این جا نمی توان یافت.

ظرف چینی از گلی به نام کائولین مخلوط با دو ماده معدنی کوارتز و فلدسپات تشکیل شده است در کوره به صورت بلور شیشه ای در می آید.

کوارتز ماده معدنی است که ظرف خام را بهم جمع ساخنه و با اختلاط با کائولین و ماده دیگر چینی را با دوام و قابل طبخ در کوره می سازد.

سفالگران فرانسه فاقد منبع غنی از کائولین که لازمه ساخت خمیر چینی سخت می باشد ، بودند. آنها توانستند از خاک رس و پودر شیشه فرمول خمیر نرم چینی را توسعه دهند. گرچه خمیر نرم بسیار شکننده بود ولیکن  میتوانست در دمای پایین تر از حدی که مورد نیاز خمیر سخت چینی بود ، ذوب شده و تنوع وسیع تری از نظر رنگ و لعاب از خود به جای گذارد.

کارخانه چینی سور ابتدایی در Chateau de Vincennes  و در سال ۱۷۳۸ میلادی تاسیس شد. خانواده سلطنتی فرانسه قراردادی منعقد کرد که به موجب آن امتیاز انحصاری ۲۰ ساله تولیدات این کمپانی تحت عنوان ظروف کارخانه سلطنتی به این کمپانی اعطاء شد . چینی های آن به خاطر سفیدی و درخشندگی و خالص بودن بسیار مورد توجه و ارزشمند بودند. در سال ۱۷۵۶ این کارگاه کوچک به Sevres    منتقل شد . این کارخانه دارای یش از ۱۷۰ کارگر و هنرمند بوده است که  از آن زمان تا به حال شغلشان از پدر به پسر انتقال یافته و به صورت موروثی در آمده است . هنرمندان در کارخانه سور به خلق آثاری از پرندگان کوچک سفالی ، فیگورهای ظریف و زیبایی از کودکان ، نوآوری و ابداع قطعات با پس زمینه گلگون و زیبا می پرداختند . آنها همچنین قطعات تمثیلی و موضوعی را  همچون فلوت زن ، حسادت ، عدالت و جمهوری  با درخششی بی نظیر ، شفاف و رنگ و لعابی بی مانند ابداع نمودند.

اثر زیبای ” بیسکویت ” بدون لعاب ( چینی مورد علاقه مادام پمپادور ، معشوقه لوئی پانزدهم ) توسط این کارخانه و هنرمندان آن ساخته شد . در همان دوران مادام پمپادور گلهای چینی سور را سفارش داد که یکی از زیباترین کارها در اوایل شروع کار کارخانه سور بود . داستانی وجود دارد مبنی بر اینکه ، برای ارتقاء پیشبرد اهداف در تولیدات این کارخانه ، مادام پمپادور یک گلدان چینی پر از شکوفه های رنگارنگ که گلبرگهای زیبایی از آن بیرون زده به لوئی پانزدهم اهداء می کند و بدین صورت توجه وی را به کارخانه سور جلب می نماید.

هنگامی که لوئی پانزدهم مدیریت کارخانه سور را در سال ۱۷۵۹ به عهده گرفت ، کلکسیون زیبایی از کارهای بی نظیر و شاهکار سور را برای خود جمع آوری نمود .

لوئی پانزدهم در سفرهایی که داشت سعی می کند شهرت سور را در تزئینات مجلل با رنگ و لعاب عالی و زنده به تصویر بکشد.

مارک شناخته شده رنگ آبی سور با حرف “L” در میان آن در زمان سلطنت وی به وجود آمد و کمکی جهت تعیین تاریخ ساخت اثر می باشد. مارکهای دیگر سور نشان دهنده نقاشان و هنرمندان مختلف در دوره های مختلف ساخت سور است.

جانشین لوئی پانزدهم ” لوئی شانزدهم ” حمایت از کارخانه سلطنتی سور را در برنامه خود داشت . وی نه تنها قیمتها و نمایشگاهها را هدایت می کرد بلکه شخصاً مسئولیت عرضه آثار را به بازار بر عهده داشت.

ذخایر کائولین در نزدیکی شهر لیموژ در سال ۱۷۶۸ میلادی به دست آمد ولیکن کارخانه سور در سال ۱۷۷۳ شروع به تولید آثارش با خمیر سخت (Hard) چینی نمود . در طی این مدت آنها همچنان از خمیر نرم چینی  برای تولیداتشان بهره می گرفتند.

با انقلاب فرانسه کارخانه سور دچار رکود شد و سرپرستی آن به شخصی به نام “Alexandra Brogniart” سپرده شد . کارخانه سور پس از تحمل یک دوره ورشکستگی در طول انقلاب فرانسه ، علاوه بر اینکه شروع به تولید آثاری سنتی برای بازارهای لوکس نمود ، قطعات و آثار ساده تر با قیمت مناسبتر را به بازار عرضه نمود . در طی این مدت صنعتگران کارخانه سور از فرمول خمیر نرم قدیمی خود برای تولیدات بهره گیری کردند.

کارخانه سور زیر نظر امپراطوری ناپلئون در سال ۱۸۰۴ میلادی مجدداً توانست تا شکوه و عظمت خود را به دست آورد . در آن زمان سور به تولیدات قطعات و آثار تزئینی با سبک کلاسیک روی آورد. از قویترین آثار سلطنتی می توان به مجموعه ای از سرویس ناپلئونی که صحنه جنگ قهرمانی اورا بر سطح ظروف منقوش ساخته اشاره نمود که توسط کارخانه سور ساخته شده و مورد توجه مهمانها و امپراتوریهای مختلف و نیز شخص ناپلئون قرار گرفت . بر روی آثار و قطعات هنری سور معمولاً مضامین گوناگون از گلها ، مناظر ، پرتره افراد برجسته با قابهای طلاکاری شده و نمادهایی از اسطوره های یونان باستان به چشم می خورد.

علاوه بر سرویسهای غذاخوری ، سرویس چای  و قهوه خوری نیز در میان مردم محبوبیت زیادی یافت. در اوایل دهه ۱۸۰۰ میلادی زمانی که آثار لوکس مورد توجه همگان بود بر روی بسیاری از قوریهای چینی تولیدات کارخانه سور ، تصاویری الهام گرفته از اساطیر یونان و رم باستان نقش بسته بود . ارزش آثار سور تنها به خاطر زیبایی آن نبود بلکه مقاومت آثار به عنوان چینی در برابر گرما یکی از نقاط قوت آثار بود که بر ارزش آنها می افزود .

بسیاری از آثار سور از گلدانهای ساده استوانه ای گرفته تا ظروف عطرها ، به نوعی از نوآوریهای این کارخانه در آن زمان محسوب می شوند .

کارخانه سور علاوه برتولیدات زینتی به تولیداتی کاربردی همچون شیشه تنباکو ، ظروف شیر ، … پرداخته است .

تولیدات سور بسیار گسترده است به طوری که در اشکال ، سبک تاریخی ، نقوش و تزئینات متفاوت می باشد . گلدانهای سور بیضوی شکل در دوطرف نقاشی می شدند که در یک سمت آن منظره و در سمت دیگر ویژگیهای آن به تصویر کشیده شده است.

قابل ذکر است که بخش عظیمی از تولیدات کارخانه سور مربوط به طبقه اشراف و ثروتمند جامعه بوده است.

منبع :http://www.antiquetrader.com

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *